Nerealizovani Megaprojekti

Kako ambicije ljudske nekad se zapravo ne slažu sa onim što je fizički moguće? Da li je moguće da je to produkt naše mašte i kreativnosti koja nekad ne poznaje bilo koji oblik limita? Danas ipak, nećemo se baviti psihologijom i ljudskim motivima… svi mi ipak nekad, kako Frank Sinatra kaže u svojoj retrospektivnoj pjesmi “My Way” “I bit off, more than I could chew”… Za Vas, danas imamo nekoliko zanimljivih priča (i jednu legendu praktično) o tome kako ljudske ambicije bivaju limitirane tehničkim / inženjerskim , a i ekonomskim limitacijama, i pričamo Vam o nekoliko nikada realizovanih megaprojekata.

Modderfontein New City, Johanesburg (Južna Afrika)

                Modderfontein New City (“Africa’s Manhattan”) je megaprojekat koji je trebao da se realizuje u Johanesburgu u Južnoj Africi. U pitanju je luksuzni, tehnološki-orijentisana oblast, u kojoj je trebalo izgraditi nekoliko visokih luksuznih stambenih zgrada, nekoliko kancelarijskih blokova i modernu staklenu željezničku stanicu. U neposrednoj blizini je u planu bio i tzv. “entertainment center”.
Zadovoljni svojim planom, kineska “Zendai Group“ je odma se bacila na promociju ovog projekta, na čijoj je etiketi pisala cijena od 8 milijardi američkih dolara. Međutim, južnoafričke vlasti su zatražile da se planovi promijene tj. da se u okviru nove oblasti uključi i prisupačnija stambena oblast.  Tadašnja vlast i kineski investitor nisu uspjeli da nađu kompromis i planovi su odbijeni. Danas, na zemljištu na kojem je planiran projekat, planira se izgradnja zatvorene zajednice, ali i dalje se mogu vidjeti nedovršeni i blokirani putevi koji su trebali da povežu Afrički Menhetn sa ostatkom Johanesburga.

Skyscraper Buildings, New York (SAD)

                U blizini (pravog) Menhetna, još 1925. trebao je sa izgradnjom da otpočne jedan vrlo ambiciozan projekat pod nazivom Skyscraper Buildings, čiji pravi izgled i nije toliko poznat javnosti. Ono što se zna jeste da je projekat vođen od strane arhitekte Rockfeller Centra (što vjerovatno objašnjava misterioznost), Rejmond Hud-a. Planirana je izgradnja dvije velike građevine od 60 spratova, u kojima bi bilo svega, od škole i poslovnih prostora, do radnji i pozorišta.
S obzirom da je projekat bio predat njujorškim vlastima u periodu ekspanzije grada kada je prioritetno bilo izgraditi veliki broj stambenih zgrada, projekat se smatrao nepraktičnim. Pored toga, smatralo se da je finansijski neisplativo graditi tako nešto sa tada dostupnom tehnologijom, i generalno se smatralo da je projekat preambiciozan, možda i neostvarljiv.

Palace of Soviets, Moskva (Rusija/SSSR)

             Na drugoj strani „svjetskog fronta“, krajem 20-ih godina, u tada Sovjetskom Savezu (Moskva, Rusija), arhitekta Boris Iofan je dobio zeleno svijetlo za izgradnju tzv. Sovjetske palate (“Palace of Soviets”). Ova spektakularna građevina je trabala da bude visoka čak 495m na čijem vrhu bi se nalazila ogromna statua sovjetskog političara Vladimir Lenjina. Da je završena, bila bi najviša građevina na svijetu (u tom vremenskom periodu).
1931. godine srušena je Katedrala Hrista Spasitelja, da bi se na istom mjestu gradila palata čija je izgradnja počela 1937. godine. U toku rata, Njemci su oštetili konstrukciju, koja je kasnije srušena od strane sovjetske vojske, zbog nedostatka čelika koji je služio za postavljanje barikadi oko grada. Finansijska šteta koju je nanio rat je bila ogromna, stoga je odlučeno da gradnja se odloži, a i kasnije da se od projekta odustane u potpunosti. Krajem 20. vijeka, Katedrala Hrista Spasitelja je ponovo izgrađena.

Nakheel Tower, Dubai (UAE)

                Postojao je još jedan pokušaj da se izgradi najviša građevina na svijetu 2002. godine. Nakheel Tower je trebala da bude prva građevina na svijetu čija bi visina prelazila 1000 metara. Neboder/Toranj je trebao da ima čak 200 spratova i bio bi pozicioniran u Dubai-ju, kao centralni dio i glavna atrakcija vještačkog ostrva Palma Džumerja, koje je inače u obliku palme i na kojem se nalaze luksuzni hoteli i stambene zgrade.
Projekat nikada nije završen, prvenstveno zbog velike ekonomske krize 2008. čije su se posljedice osjetile i u Ujedinjenim Arapskim Emiratima. Ono što je interesantno (možda najviše za ekonomiste) je činjenica da zbog finansijske krize, velika investicija kao Nakhil Toranj je bila dovoljna da ošteti Dubaijevo tržište nekretnina, kojem je nakon toga trebalo dosta vremena da se oporavi i vrati na nivo prije krize.

Tour Sans Fins, Pariz (Francuska)

Projektovana kao protivteža Ajfelovoj kuli, pariska panorama bi svakako izgledala veoma drugačije da su se obistinili planovi Žana Novela u izgradnji nebodera visokog 450 metara. Ideja iz 1980-tih bila je da se kula gradi u distriktu La Defense, a njeno ime bilo je Tour Sans Fins što se može prevesti kao „beskrajna kula“ ili „kula bez kraja“.
Na kraju je to postala kula bez početka. Cilindrična struktura zamišljena je kao potpuno crna u njenoj osnovi, dok bi se postepeno ka vrhu pretvarala u providnu staklenu kulu koja se utapa u nebo. Ovaj efekat trebalo je da bude izveden od crnog granita, nerđajućeg čelika i raznih vrsta staklenih panela na fasadi. Iako je u projekat bilo utrošeno nekoliko miliona dolara, ekonomska kriza početkom 90-tih je zaustavila je izgradnju ovog pariskog nebodera.

LEGENDA GRADA KARAKASA – Torre de David, Santiago de Leon de Caracas (Venecuela)

                Postoji interesantna priča o nedovršenom projektu u Karakasu, Venecueli, koji je postao manje-više simbol grada. Naime, Centro Financiero Confinanzas ili kako su ga građani prozvali Torre de David tj. Davidov toranj je zapravo treća najviša građevina u Venecueli, i ako nikada nije dovršen. Izgradnja je započeta 1990. godine, ali zbog krize u kojoj je zapao veliki broj poslovnih banaka 1994. godine, projekat je napušten.
Nadimak koji danas nosi građevina je zapravo način odavanja počasti glavnom investitoru David Brillembourg-u koji je umro od kancera 1993. godine. U toku Venecuelske bankarske krize, projekat i imovina su pripali državi. 7 godina je trebalo da priča se priča o projektu pokrene ponovo. 2001. godine, država prodaje na javnoj aukciji projekat, ali nije dobila niti jednu ponudu.
Od 2000. do 2010. grad je bio previše naseljen. Tadašnji kapaciteti nisu bili dovoljni da udome sve građane, stoga se veliki boj ljudi okrenuo „divljoj gradnji“ ili naseljavanjem napuštenih objekata. Veliki broj ljudi se svoj dom pronašao baš tu u Torre de David, uprkos činjenici da su struja i voda jedva bili dostupne. Sve do 28. sprata je bilo naseljeno i građevina je pretvorena u mini naselje sa svojim tzv. „bodegas“ – lokalnim radnjicama, frizerskim salonima, krojačima, obućarima i sl. Do 2011. čak 5000 ljudi je živjelo tu.
2012. godine, rođak glavnog investitora, Alfreo Brillembourg pravi dokumentarac o Torre de David, u nadi da će skrenuti pažnju široj javnosti, za šta dobija I nagradu (pod nazivom zlatni lav) na Venecijskom Filmskom Festivalu.
22. jula 2014. godine, vlada je pokrenula projekat pod nazivom “Operation Zamora”, preseljavajući veliki broj građana u novije stambene objekte. Nakon toga, pokrenuli su se pregovori sa kineskim bankama o potencijelnoj budućnosti napuštene građevine i okolne oblast. Neke sugestije o kojima se detaljnije pregovaralo su bile finansijski centar, stambeni kompleks ili veliki “emergency care” centar gdje bi bile stacionirane policijska i vatrogasna služba, zajedno sa bolnicom. Nažalost, 2016. svi pregovori su završeni i budućnost projekta je i dalje pod znakom pitanja.
21. i 22. avgusta 2018. godine, zbog zemljotresa, Torre de David je pretrpio ogromnu štetu, a i velik broj spratova se nakrivio u desnu stranu.

Close Menu